AVA-Civil 6-7(2r), Yae, s.f.
Entre Gabriel Pérez y Pascuala Pérez, ambos de San Juan Yaee, por unos terrenos que heredaron de su abuela.
[1r-v] Traducción muy libre de 2r-3r
[2r-3r] Memoria en zapoteco de Marta Hernández, s.f.
[2r] Xana goquee alc[al]de m[ayo]r Justicia gonalo tolana
adm
aam
atl
Catinaca Memoria lao yogo yo eto naca queani taoa
adm
aam
atl
Marta ernandes lotzela eto Juan peres Xotoâ
adm
aam
atl
naca tapa xini golagueta toâ marta ernandes cho
adm
aam
atl
pa biguio lani chopa nigola lao bene nero = Loren
adm
aam
atl
so peres = nigola goropani laoe Lena peres = lao
adm
aam
atl
bene gonane Sebastian peres = bene gotapane
adm
aam
atl
laoe Pascuala peres = naca tapa xini gola eta
adm
aam
atl
toâ marta ernandes = Catigola bichina guela
adm
aam
atl
goti queani eta marta ernandes taoâ goxie Jus
adm
aam
atl
beaniye testigos lao ditza eto gonee godi
adm
aam
atl
sie yogo yoo eto naca queaniye bee guitapa
adm
aam
atl
xiniye yogo bene yogo lao guichi niga =
adm
aam
atl
Nerote binetzo beae = benenero Lorenso peres chopa
adm
aam
atl
cue yoo: laona = yeagueoâ = lani yoo xaguetze
adm
aam
atl
Xiniye goropane Lena peres goxino chopa cue yoo: laona
adm
aam
atl
guia beça = lani yoo yeago lachiguiy naca chopa cue
adm
aam
atl
Xiniye goyonane laoe = Sebastian peres goxie chopa
adm
aam
atl
cue yoo = to cue laona Xoa yatee = lani goropa cue
adm
aam
atl
n[ombr]e yoo lahui guetze
adm
aam
atl
Xiniye gotapane laoe pascuala peres goxie chopa
adm
aam
atl
cue yoo = laona = xaa bealaa = goropa cuene
adm
aam
atl
laona Beaalotzo = godebilana guitapae
adm
aam
atl
chopa cue hoea = begana etzona cue yoo
adm
aam
atl
Xiniye Lorenso peres goxij yoo xaguetze = benenero
adm
aam
atl
lani xiniye biguio Sebastian peres goxij gui
adm
aam
atl
ropane xiniye biguio lalesi yo xaguetze
adm
aam
atl
[2v] Xiye nigola guiropa nigola goxie Lena lani
adm
aam
atl
pascuala siee yogoo gahoê
adm
aam
atl
Lani eto cue yoo xeabea yahaa b[roto, ig]ana sij
adm
aam
atl
guitapane = xini eta toa marta er
adm
aam
atl
nandes que acabito pleito acabito
adm
aam
atl
guela godila gaca sisie labi hoa tesi
adm
aam
atl
guitapasie = gacasi yn paz abitog guela
adm
aam
atl
godila tzoho = laletisi guela huexia eto
adm
aam
atl
roni yogoneto biguio ribequineto
adm
aam
atl
guela hoelaya Yogo dizta niga goni
adm
aam
atl
belo xana goqui Justicia gonibelo lao
adm
aam
atl
yogo ditza niga guinabelo eto gaca lao
adm
aam
atl
ditza niga xana goque Justicia naca lolo
adm
aam
atl
hoaha Dios Rey = lao gayo biguio xini
adm
aam
atl
eto sebastian peres lani lorenso peres
adm
aam
atl
benenero Naca xopae ribequie gue
adm
aam
atl
la huelaya = lao nigola niga aca (r)içi di
adm
aam
atl
tza = laoe pascuala peres acabito ditza ri
adm
aam
atl
cino naca ona pleitista dipa quena ri
adm
aam
atl
bequi nato laolo lui gonibelo yogo
adm
aam
atl
ditza niga xana goque alcalde m[ay]or aca
adm
aam
atl
bito rinanato biguio guinabelo xa
adm
aam
atl
na Justicia tzela neto barealilachina
adm
aam
atl
to toci Dios balij betao lani ritzebine
adm
aam
atl
Rey Justicia ritzoe nato guela huela ya
adm
aam
atl
cati rinabe Rey Justicia lani naha
adm
aam
atl
guina belo xana guitono laolo go
adm
aam
atl
nona lao yoguela huelaya niga xa
adm
aam
atl
na = teyenino ditza niga guina bi
adm
aam
atl
[3r] xa raca lachino gonina acabito
adm
aam
atl
pleito racalachi neda Grabiel peres
adm
aam
atl
del = lani pascuala lago xoecina chi
adm
aam
atl
baraca lachino pleito tzela Grabiel pe
adm
aam
atl
res acabito pleyto racalachiye chi
adm
aam
atl
guinabelo lui nacalo lohuaha Dios
adm
aam
atl
lani Rey chi acaci xociya naca
adm
aam
atl
e bene biguio xana = gotzoe neto
adm
aam
atl
baneza = ett[ceter]a
adm
aam
atl
[1r] Señor Gen[era]l de 1703
Digo señor que desta suerte quedaron todas las tierras de nuestra aguela Marta hernandes, La muger que fue de Juan peres nuestro aguelo quienes tubieron dos hijos e dos hijas = siendo Lorenzo Peres el Primero = Y Le segunda Elena peres = Y el terzero Seuastian peres mi Padre Y pascuala peres, que son los quatro hijos que llebo referido que la d[ic]ha nuestra aguela marta hernandes tubo, Por esta Razon, Repartio todas sus tierras a los quatro hijos e hijas; Primeramente le dio a lorenzo Peres dos pedasos de tierra, nombradas = La una Teagheguaa y Yoxiguetze = Y ser este su Primero hijo
La segunda hija fue Elena peres aquien le dio otros dos Pedazos de tierra que son Laona gua Ya beçaa Y las tierras Yegoo La chijgui que son dos pedasos
Y el terzero hijo que se llamaba Seuastian peres que aqueste fue mi Padre, le dio dos pedazos de tierra Un pedazo, Laona Xoa yatee = Y otro nombrado Yoo Lahuij yetzee que quiere desir que estan en medio del Pueblo
Y a Pascual peres fue con esta son los quatro sus hijos Le dio otros dos pedazos de tiera; Yoo Beaa Lotzo = Y laona xabea laa Y despues desta Partision quedaron otros tres pedazos de tierra que entre los hermanos se Repartio tomando Lorenzo Peres el hijo Primero, La tierra Yoo xa yetze = Y a su hijo seuastian Peres, su seg[un]do hijo = Las mismas nombradas xa yetze = Las otras dos mugeres Elena y pascuala an de tomar las nombradas Yogahuee
[1v] Y otra tierra que quedo Yoo xabeaa Yahaa quedo para todos quatro hijos e hijas de marta hernandes para que no tengan ningun Pleito; que por eso le a[roto] partido por yhuales Partes para que Viuan en Paz = Y por esta misma Razon emos conferido todos los que somos de la parte Varon y tengamos Paz. Cinco hijos que oy se hallan de seuastian Peres y de lorenzo Peres seis todos estos con toda Paz nos convenimos con ella; Y sola Pascuala no quiere conve[cortado]ze a nuestro ajuste; que dise que quiere seguir Pleito sobre el Pedazo de tierra que le cupo al d[ic]ho mi Padre seuastian Peres que son las questan dentro del Pueblo = Y para que V[uestra] m[erced] como nuestra Justisia jusque la sin razon que la d[ic]ha Pascuala quiere despojarme a mi de esta d[ic]ha tierra por no tener otra a donde labrar la casa de mi morada Y estar oy al presente Viuiendo en casa de un hermano mio. Y por esto lo an mirado todos los de la parte referida que son de Varon que son Lorenzo Peres, Joseph y fran[cis]co y otros zediendole otro pedazo de tierra mayor que todos los demas por evitar pleitos y no quiere la d[ic]ha Pascuala llebado sola de su mala Yntension por solo aserme mal. Por lo que pido ante V[uestra] m[erced] me fauoresca; haziendo pareser a la d[ic]ha pascuala ante V[uestra] m[erced] para que diga los motivos que tiene. Y si quiere Pleito que enpieze hella, que nosotros no queremos Pleito q[ue] todos los hermanos an convenido Viendo mi razon y zediendo cada uno de sus tierras para que por yhuales partes posean todas las tierras que heran de la d[ic]ha nuestra abuela Marta hernandes Pido Justisia =